Mèo uống nhiều nước hơn hẳn mọi khi là lý do để đặt lịch khám, không phải để bớt nước. Ít khi thấy mèo ra bát uống thì thường là bình thường, nhất là khi bé ăn pate. Dưới đây là cách đo lượng uống trong 24 giờ và những dấu hiệu phải đi khám ngay.
Mèo uống bao nhiêu nước một ngày là bình thường?
Không có một con số cho mọi con mèo, vì lượng uống phụ thuộc rất nhiều vào thức ăn. Trung tâm Sức khỏe Mèo Cornell ước tính mèo cần khoảng 50 ml nước mỗi kg cân nặng (không tính mỡ thừa) mỗi ngày. Mèo 4 kg cần chừng 200 ml mỗi ngày, gồm cả nước trong pate hay hạt, không phải chỉ nước trong bát.
Mèo ăn pate lấy phần lớn lượng đó từ bữa ăn, nên có khi cả ngày bạn không thấy bé ra bát. Mèo ăn hạt thì phải ra bát uống nhiều hơn để bù. Vì vậy hai con mèo cùng cân nặng có thể uống rất khác nhau mà đều khỏe.
Con số đáng nhớ hơn là ngưỡng trên: International Cat Care (ICC) coi mèo uống quá 100 ml mỗi kg mỗi ngày là uống nhiều hơn bình thường. Một số tài liệu thú y dùng mốc thấp hơn cho mèo, khoảng 45 ml/kg, nên đừng coi 100 ml/kg là mức an toàn rồi chờ đến mốc này. Bé uống nhiều hơn hẳn so với chính bé mọi khi đã là lý do đi khám.
Tóm lại: 50 ml/kg là tổng lượng nước bé cần, tính cả nước trong thức ăn, không phải lượng phải uống từ bát. Trên 100 ml/kg là dấu hiệu bé uống nhiều, không phải mốc duy nhất để đi khám.
Dấu hiệu nào cho thấy mèo đang uống nhiều nước bất thường?
Bạn thường nhận ra qua bát nước và khay cát trước khi thấy bé uống. Uống nhiều và tiểu nhiều thường đi cùng nhau. Những dấu hiệu hay gặp:
- Bé có vẻ khát suốt ngày, bát nước cạn nhanh hơn trước.
- Bé uống ở chỗ lạ: vòi nước, bồn rửa, bồn tắm, bồn cầu.
- Bé uống quá nhanh, quá nhiều rồi nôn.
- Bé vào khay nhiều lần hơn, mỗi lần tiểu nhiều hơn (cục cát vón to hơn).
- Bé tiểu ra ngoài khay, trong nhà.
- Kèm theo: sụt cân, ăn nhiều hơn hoặc đổi tính.
Ghi lại các thay đổi này để kể với bác sĩ. Mức độ gấp của từng tình huống nằm ở bảng bên dưới và ở phần “Khi nào phải đưa mèo đi khám ngay”.
Mèo uống nhiều nước có thể do đâu?
Bảng dưới chỉ để bạn biết bác sĩ sẽ tìm hướng nào. Chỉ khám và xét nghiệm mới biết nguyên nhân của bé nhà bạn, nên đừng tự đoán rồi chờ.
| Tình huống | Có thể liên quan | Nên làm |
|---|---|---|
| Bé mới chuyển sang ăn hạt, hoặc trời nóng | Có thể chỉ là bình thường: mèo ăn hạt tự uống nhiều hơn; trời nóng mèo mất nước nhiều hơn | Theo dõi; bé vẫn ăn, chơi, tiểu như thường thì chưa cần lo. Uống nhiều hơn hẳn và kéo dài thì đặt lịch khám. Trời nóng mà bé thở há miệng, lả, lợi đỏ sẫm: đi ngay, xem bài chó mèo bị sốc nhiệt |
| Bé vừa nôn hoặc tiêu chảy rồi uống nhiều | Có thể là bé đang bù nước đã mất | Xem bài chó mèo nôn, tiêu chảy: khi nào cần đi khám |
| Bé đang dùng thuốc bác sĩ kê | Một số thuốc có thể làm mèo khát hơn | Gọi ngay bác sĩ đã kê; không tự ngừng thuốc |
| Uống nhiều, tiểu nhiều kéo dài, nhất là mèo lớn tuổi | Có thể liên quan bệnh thận, tiểu đường, cường giáp, canxi máu cao, bệnh gan | Đặt lịch khám trong vài ngày tới, mang ghi chép lượng uống |
| Uống nhiều kèm tiểu rắt, tiểu ra máu, tiểu ngoài khay | Có thể là nhiễm trùng hoặc bệnh đường tiểu | Mèo vẫn tiểu ra lượng như thường: gọi phòng khám trong ngày. Mèo vào khay liên tục, rặn mà chỉ ra vài giọt hoặc không ra (nhất là mèo đực): đi ngay, xem bài mèo đực tắc tiểu |
| Uống nhiều kèm mệt, nóng người, ăn kém | Có thể là sốt hoặc bệnh khác | Gọi phòng khám trong ngày; bé lả, gọi ít phản ứng thì đi ngay |
| Mèo cái chưa triệt sản uống nhiều, kèm bỏ ăn, nôn, lả, bụng to hoặc có dịch mủ ở âm hộ | Có thể là viêm tử cung có mủ | Đi khám ngay, kể cả khi không thấy dịch |
Nguồn / độ chính xác: danh sách nguyên nhân theo ICC (Increased thirst and drinking), PDSA (Is my cat drinking and weeing too much?) và Cẩm nang Thú y Merck (dòng mèo cái chưa triệt sản). Cột “Nên làm” là mức độ gấp do ban biên tập xếp theo các nguồn trong bài, không thay thế chẩn đoán, tư vấn của bác sĩ thú y.
Cần cẩn thận Đừng tự cho uống thuốc của người hay thuốc mua theo lời mách. Bé uống nhiều thường là để bù lượng nước cơ thể đang mất, nên cứ để nước đầy.
Đo lượng nước mèo uống trong 24 giờ thế nào?
Đây là thông tin rất có ích cho bác sĩ, và bạn làm được ở nhà với một cốc đong hoặc chai nhựa có vạch. Cách đo:
- Đong ban đầu: đong nước đổ đầy mọi bát của bé, ghi tổng số ml.
- Sau 24 giờ, đo phần còn: không châm thêm trong ngày, rồi đong lại toàn bộ nước còn trong các bát.
- Trừ: số đổ vào trừ số còn lại là lượng bé uống.
- Chia cân nặng: lấy lượng uống chia cho cân nặng của bé (kg) để ra số ml/kg.
Nước đổ ra sàn hay bay hơi cũng bị tính như bé uống, nên đặt bát ở chỗ khó đổ, tránh nắng và quạt. Bát dùng chung với mèo khác thì con số là của cả nhà (xem lưu ý dưới hình).
Vài lưu ý để số đo sát hơn. Đóng nắp bồn cầu, không để chậu nước, vòi nhỏ giọt trong ngày đo, vì bé uống ở đó thì bạn không đếm được. Nhà nhiều mèo thì con số là của cả nhà; nếu bé không căng thẳng, có thể để riêng bé trong 24 giờ để đo, còn không thì nói rõ với bác sĩ. Nếu bé ăn pate, ghi thêm bé ăn bao nhiêu, vì phần nước trong pate không nằm trong bát. Đừng để mèo uống nước bình cắm hoa ly hay nước bồn cầu có viên tẩy: hoa ly rất độc với mèo, kể cả nước trong bình, xem bài chó mèo bị ngộ độc.
Ví dụ: bé Mướp uống bao nhiêu thì là nhiều?
Mướp là mèo ta 9 tuổi, nặng 4 kg, ăn hạt. Gần đây chủ thấy bát nước cạn từ trưa và cục cát vón to hơn hẳn. Chủ đo một ngày: đổ 600 ml vào hai bát, sau 24 giờ còn 150 ml.
| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| Lượng uống trong 24 giờ | 600 ml − 150 ml | 450 ml |
| Theo cân nặng | 450 ml ÷ 4 kg | khoảng 112 ml/kg |
| So với mốc uống nhiều | 100 ml/kg × 4 kg | 400 ml: Mướp đã vượt |
| So với nhu cầu ước tính | khoảng 50 ml/kg × 4 kg | khoảng 200 ml: Mướp uống hơn gấp đôi |
Nguồn / độ chính xác: ví dụ do ban biên tập dựng. Mốc 100 ml/kg theo ICC; nhu cầu khoảng 50 ml/kg quy đổi từ con số của Cornell (4 ounce nước cho mỗi 5 pound cân nặng).
Chủ của Mướp vẫn để nước đầy như cũ, đặt lịch khám trong mấy ngày tới, mang theo tờ ghi số đo và kể thêm chuyện bé ăn nhiều hơn mà không lên cân. Nếu trong lúc chờ Mướp bỏ ăn, nôn nhiều hay lờ đờ, chủ gọi phòng khám ngay chứ không chờ đến lịch.
Mèo uống ít nước có sao không?
Thường là không, nếu bé vẫn ăn, chơi và tiểu như mọi khi. Như đã nói ở trên, mèo ăn pate lấy phần lớn nước từ bữa ăn, nên thỉnh thoảng mới thấy bé uống là chuyện thường.
Chuyện khác hẳn khi bé ít uống kèm mệt. Cornell liệt kê dấu hiệu mất nước: lờ đờ, yếu, kém ăn, lợi khô hoặc dính, nặng thì mắt trũng. Bạn có thể nhẹ nhàng nhấc da vùng vai lên rồi thả: ở mèo đủ nước, da gần như trở lại ngay, ở mèo mất nước da có thể đứng thành nếp. Mèo già có khi da chậm trở lại dù không thiếu nước, nên đây chỉ là gợi ý: đừng dựa vào cách này để yên tâm hay để tự kết luận.
Bé uống ít hơn hẳn, lợi hơi dính: gọi phòng khám trong ngày. Lợi khô dính, mắt trũng kèm lả: đi ngay. Mèo con, mèo già, mèo đang bệnh mạn tính hoặc khi bạn không chắc: chọn mức gấp hơn.
Một số mèo cần uống nhiều hơn mức bình thường: mèo bệnh thận, mèo hay bị viêm bàng quang hoặc có sỏi tiết niệu, mèo tiểu đường, mèo đang dùng một số loại thuốc. Những bé này mà uống ít đi thì gọi bác sĩ ngay trong ngày.
Làm sao để mèo chịu uống nước nhiều hơn?
Mèo kén chỗ uống hơn bạn nghĩ. Đổi từng thứ một và từ từ, vì mèo không thích thay đổi đột ngột.
| Thứ cần chỉnh | Cách làm |
|---|---|
| Bát | Bát thủy tinh hoặc sứ, miệng rộng và nông để râu không chạm thành bát. Đổ nước đầy tới miệng. Mèo già, đau khớp: kê bát cao lên một chút để bé không phải cúi. |
| Số bát | Đặt vài bát ở các chỗ bé hay qua lại, nhà nhiều tầng thì mỗi tầng một bát. Nhà nhiều mèo: mỗi bé một bát, cộng thêm một bát. |
| Chỗ đặt | Xa bát ăn, không dùng bát đôi ăn liền uống. Chỗ yên tĩnh, tránh cửa ra vào, máy giặt. Không đặt sát tường để bé đến được từ mọi phía. |
| Nước chảy | Một số mèo thích nước chảy: máy lọc nước cho mèo, vòi nhỏ giọt, hoặc thả một quả bóng bàn vào bát lớn cho nước động. Giới thiệu máy mới từ từ. |
| Loại nước | Nước sạch người uống được: nước lọc, nước đun sôi để nguội, nước tinh khiết hoặc nước suối đóng chai không ga. Để ở nhiệt độ phòng, vì nước lạnh kém mùi vị. |
| Thêm vị | Nước luộc gà hoặc cá không muối, không nêm; nước trong hộp cá ngừ ngâm nước suối (không dùng loại ngâm nước muối); tôm, cá, thịt xay với nước thành súp loãng. |
| Thức ăn | Pate (hộp, gói) thay một phần hạt, hoặc thêm chút nước ở nhiệt độ phòng vào pate cho sệt như súp; thêm quá nhiều bé có thể chê ăn. Hỏi bác sĩ trước khi đổi khẩu phần, và đổi dần. |
Nguồn / độ chính xác: ICC (How to encourage your cat to drink) và Cornell (Hydration). “Nước đun sôi để nguội” là cách nói của ban biên tập cho “nước an toàn cho người uống” trong nguồn. Chúng tôi không gợi ý nhãn hàng hay mức giá.
Muốn chuyển dần từ hạt sang pate mà bé không bỏ ăn, xem bài đổi thức ăn cho chó mèo từ từ; chọn hạt thế nào thì có bài chọn thức ăn hạt cho chó mèo. Trộn nước vào hạt cũng có thể giúp, nhưng có mèo chê kiểu thức ăn mới và ăn ít đi; thử ít một và để ý bé có ăn đủ không.
