Mèo ra vào khay cát liên tục, tiểu ít một, có máu hoặc tiểu ra sàn nhà: nguyên nhân bác sĩ hay tìm thấy nhất là viêm bàng quang tự phát (FIC), thường bùng lên khi bé căng thẳng. Nhưng trước khi nghĩ tới FIC, bạn cần biết bé còn tiểu ra được không.
Đi thú y ngay: Mèo rặn mà không ra nước tiểu hoặc chỉ ra vài giọt có thể đang bị tắc tiểu. Mèo đực tiểu rắt, có máu hoặc tiểu ngoài khay cũng đi ngay. Đi kể cả nửa đêm. Thú y nhận ca đêm: Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh · Đà Nẵng · Hải Phòng · Huế.
Nhận biết: lúc nào theo dõi, lúc nào đi ngay?
Mèo bị viêm bàng quang thường rặn tiểu, cào cát rất lâu, kêu khi tiểu, đi tiểu nhiều lần mà mỗi lần một ít, nước tiểu đỏ, hồng hoặc nâu. Bé có thể tiểu ngoài khay, hay chọn bồn tắm, bồn rửa hoặc nền cứng, mát, liếm nhiều vùng bụng dưới và giữa hai chân sau, hoặc khác tính: cáu, dễ cào cắn, trầm hẳn. Máu trong nước tiểu không phải lúc nào cũng nhìn thấy được.
| Theo dõi tại nhà | Đi khám trong ngày | Đi thú y ngay |
|---|---|---|
| Bé đã được bác sĩ khám, đang làm theo hướng dẫn, mỗi lần vào khay vẫn tiểu ra: xem khay cát nhiều lần trong ngày (mèo đực: sau mỗi lần bé vào khay). Một đợt có thể tự giảm trong khoảng 5–10 ngày rồi tái phát. | Mèo cái vẫn tiểu ra nhưng đi nhiều lần, mỗi lần ít; nước tiểu có máu; kêu khi tiểu; tiểu ngoài khay | Rặn mà không ra nước tiểu hoặc chỉ vài giọt; bạn không chắc bé còn tiểu; không biết bé rặn tiểu hay rặn phân |
| Đợt cũ đã hết, bé tiểu, ăn, chơi như thường: vẫn xem khay mỗi ngày, cho uống nhiều nước, giữ nhà yên ổn | Mèo cái liếm vùng kín nhiều, bồn chồn quanh khay cát; mèo cái đã được chẩn đoán FIC mà lại tái phát | Mèo đực tiểu rắt, mỗi lần ít, có máu hoặc tiểu ngoài khay, kể cả khi vẫn còn ra nước tiểu; mèo đực đã bị FIC mà tái phát |
| Bé chưa được bác sĩ khám lần nào vì đợt này: không theo dõi tại nhà, gọi phòng khám | Mèo cái: dấu hiệu không đỡ sau 5–10 ngày, quay lại, hoặc nặng lên bất cứ lúc nào | Bất kỳ dấu hiệu tiểu khó nào kèm nôn, bỏ ăn, trốn một chỗ, mệt lả, yếu hoặc bụng căng, đau khi chạm |
Bảng chỉ để phân loại nhanh, không thay thế chẩn đoán, tư vấn của bác sĩ thú y.
Làm gì ngay bây giờ?
Bé rặn mà không ra nước tiểu: chỉ làm bước 1, 2 và 5 rồi đi ngay.
- Xem khay cát. Có cục vón nước tiểu không, to hay nhỏ hơn mọi ngày. Không thấy, chỉ vài giọt, hoặc không chắc thì đi ngay.
- Gọi phòng khám. Nói bé là đực hay cái, đã triệt sản chưa, bắt đầu rặn từ lúc nào, lần cuối bạn thấy bé tiểu ra.
- Ghi lại, chụp ảnh số lần vào khay, màu nước tiểu. Bác sĩ có thể dặn lấy mẫu nước tiểu; chỉ làm khi được dặn, theo cách bác sĩ chỉ.
- Trong lúc chờ đi, giữ bé ở chỗ yên tĩnh.
- Quấn bé trong khăn rồi cho vào lồng hoặc túi vận chuyển có khóa, đừng ấn vào bụng bé. Không ôm bé trên xe máy; một người lái, một người giữ lồng.
Những việc không được làm
- Không chờ xem bé có tự đỡ không khi bé rặn mà không ra nước tiểu. Mèo tắc tiểu hoàn toàn có thể chết trong chưa đầy 24–48 giờ.
- Không ấn, bóp hay xoa bụng để giúp bé tiểu, không tự thông tiểu. Bác sĩ chỉ làm việc này khi bé đã được an thần hoặc gây mê.
- Không tự cho uống thuốc của người, kể cả paracetamol (mèo đặc biệt nhạy với thuốc này), và không dùng lại thuốc cũ, kể cả thuốc từng kê cho chính bé, khi bác sĩ chưa dặn.
- Không tự cho uống kháng sinh. Ở mèo, nhiễm khuẩn đường tiểu ít gặp hơn nhiều so với FIC; chỉ bác sĩ biết sau xét nghiệm bé có cần hay không.
- Không bôi, đắp hay cho uống thuốc, bài thuốc hay thực phẩm chức năng khi chưa hỏi bác sĩ.
- Hỏi bác sĩ trước khi đổi thức ăn, kể cả loại "tiết niệu" bán sẵn, và không đổi lúc bé đang bị. Ở một số mèo, đổi thức ăn có thể làm FIC tái phát. Chờ bé khỏe, ăn tốt rồi mới đổi, đổi từ từ.
Đi thú y ngay khi…
Đi ngay, gọi trước cho phòng khám (hoặc nhờ người khác gọi khi bạn đang đi)
- Mèo đực ra vào khay nhiều lần, rặn mà không ra nước tiểu hoặc chỉ vài giọt, có thể kêu đau, liếm vùng kín, có máu. Mèo cái rất hiếm khi tắc tiểu, nhưng mèo nào rặn mà không ra nước tiểu cũng cần đi ngay.
- Bé có bất kỳ dấu hiệu tiểu khó nào kèm nôn, bỏ ăn, trốn một chỗ, mệt lả, yếu hoặc bụng căng, đau khi chạm. Bé nằm im không có nghĩa là đã đỡ.
- Bạn không chắc bé rặn tiểu hay rặn phân: coi như tắc tiểu. Xem thêm mèo đực tắc tiểu và mèo táo bón, rặn mà không ra phân.
Ở phòng khám, bác sĩ sẽ khám, xét nghiệm nước tiểu, có thể xét nghiệm máu, chụp X-quang hoặc siêu âm bàng quang để loại trừ sỏi và nhiễm trùng; không tìm thấy nguyên nhân nào khác thì mới nghĩ tới FIC.



