Bệnh thường gặp

Viêm bàng quang tự phát (FIC) ở mèo: tiểu rắt, tiểu ra máu và khi nào cần đi khám

Tìm phòng khám thú y theo khu vực

Tóm tắt 30 giây

Mèo cái vẫn tiểu ra được nhưng tiểu rắt, có máu hoặc tiểu ngoài khay: gọi phòng khám và đi khám trong….

Xem đầy đủ

Mèo cái vẫn tiểu ra được nhưng tiểu rắt, có máu hoặc tiểu ngoài khay: gọi phòng khám và đi khám trong ngày. Mèo đực có những dấu hiệu đó, hoặc bất kỳ mèo nào rặn mà không ra nước tiểu, hay bạn không chắc bé còn tiểu: đi thú y ngay. FIC chỉ được kết luận sau khi bác sĩ đã loại trừ sỏi và nhiễm trùng, nên không tự đoán ở nhà. Các dấu hiệu tiêu hóa như nôn, đi phân lỏng có ở bảng triệu chứng cần đi khám.

Biên soạn: đội ngũ Chăm Sóc Thú Cưng · cập nhật · 7 phút đọc · cách chúng tôi viết

Một chú mèo lông dài vằn xám trắng đang ngồi trong khay cát vệ sinh đặt trên sàn gỗ.
Ảnh: Ocdp, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
Trong bài viết
  1. Nhận biết: lúc nào theo dõi, lúc nào đi ngay?
  2. Làm gì ngay bây giờ?
  3. Những việc không được làm
  4. Đi thú y ngay khi…
  5. Sau khi khám: giảm căng thẳng, thêm nước để bớt tái phát
  6. Câu hỏi thường gặp

Mèo ra vào khay cát liên tục, tiểu ít một, có máu hoặc tiểu ra sàn nhà: nguyên nhân bác sĩ hay tìm thấy nhất là viêm bàng quang tự phát (FIC), thường bùng lên khi bé căng thẳng. Nhưng trước khi nghĩ tới FIC, bạn cần biết bé còn tiểu ra được không.

Đi thú y ngay: Mèo rặn mà không ra nước tiểu hoặc chỉ ra vài giọt có thể đang bị tắc tiểu. Mèo đực tiểu rắt, có máu hoặc tiểu ngoài khay cũng đi ngay. Đi kể cả nửa đêm. Thú y nhận ca đêm: Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh · Đà Nẵng · Hải Phòng · Huế.

Nhận biết: lúc nào theo dõi, lúc nào đi ngay?

Mèo bị viêm bàng quang thường rặn tiểu, cào cát rất lâu, kêu khi tiểu, đi tiểu nhiều lần mà mỗi lần một ít, nước tiểu đỏ, hồng hoặc nâu. Bé có thể tiểu ngoài khay, hay chọn bồn tắm, bồn rửa hoặc nền cứng, mát, liếm nhiều vùng bụng dưới và giữa hai chân sau, hoặc khác tính: cáu, dễ cào cắn, trầm hẳn. Máu trong nước tiểu không phải lúc nào cũng nhìn thấy được.

Mèo đi tiểu bất thường: theo dõi, đi khám trong ngày hay đi ngay
Theo dõi tại nhà Đi khám trong ngày Đi thú y ngay
Bé đã được bác sĩ khám, đang làm theo hướng dẫn, mỗi lần vào khay vẫn tiểu ra: xem khay cát nhiều lần trong ngày (mèo đực: sau mỗi lần bé vào khay). Một đợt có thể tự giảm trong khoảng 5–10 ngày rồi tái phát. Mèo cái vẫn tiểu ra nhưng đi nhiều lần, mỗi lần ít; nước tiểu có máu; kêu khi tiểu; tiểu ngoài khay Rặn mà không ra nước tiểu hoặc chỉ vài giọt; bạn không chắc bé còn tiểu; không biết bé rặn tiểu hay rặn phân
Đợt cũ đã hết, bé tiểu, ăn, chơi như thường: vẫn xem khay mỗi ngày, cho uống nhiều nước, giữ nhà yên ổn Mèo cái liếm vùng kín nhiều, bồn chồn quanh khay cát; mèo cái đã được chẩn đoán FIC mà lại tái phát Mèo đực tiểu rắt, mỗi lần ít, có máu hoặc tiểu ngoài khay, kể cả khi vẫn còn ra nước tiểu; mèo đực đã bị FIC mà tái phát
Bé chưa được bác sĩ khám lần nào vì đợt này: không theo dõi tại nhà, gọi phòng khám Mèo cái: dấu hiệu không đỡ sau 5–10 ngày, quay lại, hoặc nặng lên bất cứ lúc nào Bất kỳ dấu hiệu tiểu khó nào kèm nôn, bỏ ăn, trốn một chỗ, mệt lả, yếu hoặc bụng căng, đau khi chạm

Bảng chỉ để phân loại nhanh, không thay thế chẩn đoán, tư vấn của bác sĩ thú y.

Làm gì ngay bây giờ?

Bé rặn mà không ra nước tiểu: chỉ làm bước 1, 2 và 5 rồi đi ngay.

  1. Xem khay cát. Có cục vón nước tiểu không, to hay nhỏ hơn mọi ngày. Không thấy, chỉ vài giọt, hoặc không chắc thì đi ngay.
  2. Gọi phòng khám. Nói bé là đực hay cái, đã triệt sản chưa, bắt đầu rặn từ lúc nào, lần cuối bạn thấy bé tiểu ra.
  3. Ghi lại, chụp ảnh số lần vào khay, màu nước tiểu. Bác sĩ có thể dặn lấy mẫu nước tiểu; chỉ làm khi được dặn, theo cách bác sĩ chỉ.
  4. Trong lúc chờ đi, giữ bé ở chỗ yên tĩnh.
  5. Quấn bé trong khăn rồi cho vào lồng hoặc túi vận chuyển có khóa, đừng ấn vào bụng bé. Không ôm bé trên xe máy; một người lái, một người giữ lồng.

Những việc không được làm

  • Không chờ xem bé có tự đỡ không khi bé rặn mà không ra nước tiểu. Mèo tắc tiểu hoàn toàn có thể chết trong chưa đầy 24–48 giờ.
  • Không ấn, bóp hay xoa bụng để giúp bé tiểu, không tự thông tiểu. Bác sĩ chỉ làm việc này khi bé đã được an thần hoặc gây mê.
  • Không tự cho uống thuốc của người, kể cả paracetamol (mèo đặc biệt nhạy với thuốc này), và không dùng lại thuốc cũ, kể cả thuốc từng kê cho chính bé, khi bác sĩ chưa dặn.
  • Không tự cho uống kháng sinh. Ở mèo, nhiễm khuẩn đường tiểu ít gặp hơn nhiều so với FIC; chỉ bác sĩ biết sau xét nghiệm bé có cần hay không.
  • Không bôi, đắp hay cho uống thuốc, bài thuốc hay thực phẩm chức năng khi chưa hỏi bác sĩ.
  • Hỏi bác sĩ trước khi đổi thức ăn, kể cả loại "tiết niệu" bán sẵn, và không đổi lúc bé đang bị. Ở một số mèo, đổi thức ăn có thể làm FIC tái phát. Chờ bé khỏe, ăn tốt rồi mới đổi, đổi từ từ.

Đi thú y ngay khi…

Đi ngay, gọi trước cho phòng khám (hoặc nhờ người khác gọi khi bạn đang đi)

  • Mèo đực ra vào khay nhiều lần, rặn mà không ra nước tiểu hoặc chỉ vài giọt, có thể kêu đau, liếm vùng kín, có máu. Mèo cái rất hiếm khi tắc tiểu, nhưng mèo nào rặn mà không ra nước tiểu cũng cần đi ngay.
  • Bé có bất kỳ dấu hiệu tiểu khó nào kèm nôn, bỏ ăn, trốn một chỗ, mệt lả, yếu hoặc bụng căng, đau khi chạm. Bé nằm im không có nghĩa là đã đỡ.
  • Bạn không chắc bé rặn tiểu hay rặn phân: coi như tắc tiểu. Xem thêm mèo đực tắc tiểu và mèo táo bón, rặn mà không ra phân.

Ở phòng khám, bác sĩ sẽ khám, xét nghiệm nước tiểu, có thể xét nghiệm máu, chụp X-quang hoặc siêu âm bàng quang để loại trừ sỏi và nhiễm trùng; không tìm thấy nguyên nhân nào khác thì mới nghĩ tới FIC.

Sau khi khám: giảm căng thẳng, thêm nước để bớt tái phát

Chưa có thuốc chữa riêng FIC; thuốc bác sĩ kê có thể giúp bé đỡ đau trong đợt bùng phát. Việc giúp nhiều nhất để bớt tái phát là thay đổi ở nhà:

  • Cho uống nhiều nước hơn. Nước tiểu loãng ít kích ứng bàng quang. Đặt vài bát nông bằng sứ hoặc thủy tinh ở chỗ yên tĩnh, xa khay cát và bát ăn; có bé thích nước chảy từ vòi. Pate, thức ăn ướt giúp bé nhận thêm nước; muốn đổi thì hỏi bác sĩ trước.
  • Đủ khay cát. Ít nhất mỗi mèo một khay, thêm một khay, đặt ở các chỗ khác nhau, tránh nơi ồn hay lối đi. Thử vài loại cát xem bé thích loại nào; phần lớn mèo thích loại cát mịn, giống cát thật.
  • Mỗi mèo một bộ đồ riêng. Bát ăn, bát nước, chỗ ngủ, chỗ trốn, có chỗ trên cao. Xung đột với mèo khác trong nhà là nguồn căng thẳng hay gặp nhất, dù các bé ít khi đánh nhau ra mặt.
  • Giữ nếp sinh hoạt. Cho ăn đúng giờ, chơi với bé mỗi ngày nếu bé thích, cho bé có chỗ leo trèo và đồ chơi để rượt bắt.
  • Giữ bé thon gọn, năng vận động. Mèo thừa cân, ít vận động dễ bị FIC hơn.

Bé hay tái phát thì bác sĩ có thể kê chế độ ăn riêng cho bàng quang. Các bài sức khỏe khác có ở cẩm nang sức khỏe chó mèo.

Câu hỏi thường gặp

Mèo tiểu ngoài khay có phải do hư không?

Đừng vội nghĩ vậy. Tiểu ngoài khay có thể là dấu hiệu của FIC hoặc bệnh đường tiểu khác; ở mèo đực, đó còn có thể là dấu hiệu sớm của tắc tiểu. Hãy đưa bé đi khám trước khi nghĩ đó là chuyện thói quen.

FIC có khỏi hẳn không?

Mèo đã bị FIC thường dễ tái phát suốt đời và cần được chăm sóc lâu dài. Khi bé uống nhiều nước hơn và sống trong nhà ít căng thẳng, phần lớn mèo đỡ rõ rệt, và thường đỡ dần khi lớn tuổi.

Mèo nào dễ bị FIC?

FIC thường xuất hiện lần đầu ở mèo trưởng thành còn trẻ, hay gặp hơn ở mèo đực, mèo nuôi trong nhà, mèo thừa cân, ít vận động và mèo sống chung với mèo khác. Mèo nào cũng có thể bị.

Danh bạ Chăm Sóc Thú Cưng

Tìm phòng khám thú y gần bạn

Chọn thành phố để xem các cơ sở đã được xác minh thông tin (địa chỉ, giờ mở cửa, cách liên hệ).

Nơi nhận ca đêm theo thành phố: Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh · Đà Nẵng · Hải Phòng · Huế · Cần Thơ. Luôn gọi trước để biết có bác sĩ trực.

Biên soạn: đội ngũ Chăm Sóc Thú Cưng · nguồn ghi trong bài · cách chúng tôi viết

Đọc tiếp

Xem cả chủ đề bệnh thường gặp →