Chó bị ong đốt: sơ cứu, dấu hiệu dị ứng nặng và khi nào đi cấp cứu

Chó hay đuổi côn trùng và dí mũi, mõm vào mọi thứ nên dễ bị ong đốt ở mặt, mõm, trong miệng hoặc bàn chân. Phần lớn chỉ sưng đau tại chỗ, nhưng có ca dị ứng nặng phải đi ngay.

Chó bị ong đốt: sưng nhẹ hay dị ứng nặng?

Ong mật để lại ngòi trong da: một túi nhỏ màu nâu cỡ 2–4 mm, đầu có ngòi đen, thường nằm ngay chỗ sưng và đau nhất. Ong vò vẽ, ong bắp cày thường không để lại ngòi và có thể đốt nhiều lần, nên chó có thể bị nhiều nốt hơn.

Bị đốt trong miệng hoặc họng thì đi ngay, vì chỗ sưng có thể chặn đường thở. Bị nhiều nốt cùng lúc, ví dụ chó phá tổ rồi bị cả đàn ong vò vẽ, ong bắp cày, ong đất đuổi, có thể nguy hiểm kể cả khi chó không dị ứng: cũng đi ngay. Lần đầu bị ong đốt, hoặc từng phản ứng nặng với ong: gọi phòng khám ngay.

Làm gì trong 5 phút đầu?

1. Đưa chó và chính bạn ra xa đàn ong. Gọi chó chạy theo bạn vào nhà; bóng râm tốt hơn chỗ trống. Không lao vào đàn ong để bế chó, không vung tay đập ong vì đập có thể khiến ong đốt, không nhảy xuống nước vì ong có thể bay chờ trên mặt nước. Bạn bị đốt nhiều nốt thì bạn cũng cần đi khám.
2. Xem nhanh mức độ. Chó khó thở, sưng mặt, bị đốt trong miệng hoặc nhiều nốt: bỏ qua các bước dưới, đi ngay, gọi trên đường. Ca nặng có thể xấu đi rất nhanh.
3. Gạt ngòi nếu thấy. Đặt mép thẻ nhựa hoặc miếng bìa cứng sát da, gạt ngang theo một hướng. Không kẹp hay bóp bằng nhíp hoặc ngón tay. Không thấy ngòi thì chuyển sang chườm mát.
4. Chườm mát. Bọc túi chườm lạnh hoặc túi rau đông lạnh trong khăn mỏng, không áp đá thẳng lên da. Mỗi lần áp khoảng 1–5 phút, cứ 10–15 phút chườm một lần, trong 1–2 giờ đầu nếu chó còn đau.
5. Gọi phòng khám thú y. Nói chó bị đốt ở đâu, mấy nốt, từng bị ong đốt chưa và đang có dấu hiệu gì. Bác sĩ sẽ cho biết có cần đến không.
6. Giữ chó nằm yên. Hạn chế chạy nhảy, để sẵn nước sạch cho chó tự uống. Không ép uống khi chó sưng mõm, sưng họng, khó nuốt hoặc đang nôn: những ca đó đi ngay. Chó cứ gãi, cắn chỗ đốt thì đeo loa chống liếm nếu có.
7. Theo dõi sát. Phản ứng dị ứng hay xuất hiện nhất trong 20 phút đầu; phản ứng muộn ít gặp hơn, thường khoảng 3–4 giờ sau. Phản ứng nặng có thể xảy ra cả khi nốt đốt không ở gần mặt, nên để mắt đến chó suốt ngày hôm đó.

Những việc không được làm

• Không bóp, nặn hay kẹp chỗ ngòi. Bóp có thể ép thêm nọc vào vết đốt.
• Không thò tay vào miệng chó khi chó bị đốt trong miệng, nhất là lúc chó đang hoảng: bạn dễ bị cắn.
• Không buộc mõm khi chó sưng mặt, sưng họng hoặc khó thở.
• Không tự cho chó uống thuốc chống dị ứng hay corticoid khi chưa hỏi bác sĩ thú y, vì có thể gây hại. Dùng thuốc nào là do bác sĩ thú y quyết định.
• Không bôi hay đắp thứ gì lên vết đốt (vôi, kem đánh răng, dầu gió…) khi chưa hỏi bác sĩ thú y. Sơ cứu tại nhà mà các nguồn thú y đều nêu là gạt ngòi, chườm mát và gọi phòng khám.
• Không tự phá tổ ong quanh nhà. Nhờ người chuyên xử lý tổ.

Đi thú y ngay khi nào?

Tình huống khác khi ra ngoài: chó mèo bị rắn cắn và vết thương chảy máu. Nếu chó nuốt phải thuốc hoặc thứ lạ, xem bài chó mèo bị ngộ độc. Các bài khác có ở cẩm nang sức khỏe chó mèo.

Câu hỏi thường gặp

Chó bị đốt ở mõm nhưng vẫn thở bình thường thì có cần đi không?

Đốt ở ngoài mõm mà chó vẫn thở, nuốt bình thường: gọi phòng khám hỏi và theo dõi sát vài giờ. Bị đốt trong miệng, lưỡi, họng, hoặc chỗ sưng to lên nhanh sau vài phút thì đi ngay.

Vài ngày sau mới có dấu hiệu thì có liên quan không?

Có thể. Phản ứng dị ứng muộn có thể xuất hiện từ 3 ngày đến 2 tuần sau khi bị đốt: chó ủ rũ, bầm tím, cứng khớp, nước tiểu đổi màu. Thấy vậy thì đưa đi khám và kể chuyện bị ong đốt.

Mèo bị ong đốt thì sao?

Mèo thường cũng chỉ đau và sưng tại chỗ, sơ cứu giống chó: gọi phòng khám, gạt ngòi nếu thấy, chườm mát nếu mèo chịu. Mèo có bất kỳ dấu hiệu nặng nào ở trên thì đi thú y ngay.

Nơi nhận ca đêm theo thành phố: Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh · Đà Nẵng · Hải Phòng · Huế · Cần Thơ.