Chó mèo bị rắn cắn, hoặc chỉ nghi bị cắn, là ca cấp cứu: đưa bé đi thú y ngay, kể cả khi bé chưa có dấu hiệu gì.
Đi ngay: thấy rắn ở gần bé, thấy vết cắn, hoặc bé đột ngột yếu, nôn, chảy dãi thì bế bé đi thú y và gọi điện trên đường. Nơi nhận ca đêm: thú y 24 giờ Hà Nội · thú y 24 giờ TP. Hồ Chí Minh · Đà Nẵng · Hải Phòng · Huế.
Làm sao biết chó mèo bị rắn cắn?
Vết cắn thường bị lông che nên rất dễ bỏ sót: có khi chỉ thấy một lỗ nhỏ, có khi vài lỗ. Với một số loại rắn, chỗ cắn gần như không sưng, không đau, nhưng nọc vẫn hại thần kinh, nên đừng nhìn vết cắn mà quyết định có đi hay không.
Dấu hiệu có thể xuất hiện sau vài phút, cũng có khi vài giờ sau mới có. Có bé yếu hoặc ngã quỵ, rồi trông như khỏe lại một lúc, nhưng đó chỉ là tạm thời, nên thấy bé khỏe lại cũng đừng chờ. Rắn cắn là ca cấp cứu chó mèo phải đi ngay, không có chuyện “theo dõi ở nhà”.
| Bạn thấy gì | Ví dụ | Làm gì |
|---|---|---|
| Chưa có dấu hiệu | Thấy rắn ở gần, bé vờn vào bụi cỏ rồi kêu lên nhưng vẫn chạy nhảy bình thường | Đi thú y ngay, gọi trên đường |
| Tại chỗ cắn | Lỗ nhỏ, sưng, đau, đi khập khiễng, chảy máu ở vết cắn | Đi thú y ngay |
| Nặng | Nôn, tiêu chảy, chảy dãi, lợi (nướu) nhợt, thở hổn hển, con ngươi giãn to | Đi thú y ngay, báo trước là bé đã có dấu hiệu |
| Rất nặng | Yếu người hoặc yếu cả bốn chân, đi loạng choạng (nhất là chân sau), run, co giật, sưng mặt hoặc cổ, khó thở, thở nông hoặc thở bằng bụng, ngã quỵ, bầm tím hoặc chảy máu bất thường ở miệng, mũi, đi tiểu không kiểm soát được, bất tỉnh | Đi thú y ngay, nói rõ với phòng khám đây là ca rất nặng |
Các nguồn viết về rắn ở Anh, Úc, Mỹ; rắn ở Việt Nam có thể khác. Sưng mặt đột ngột cũng có thể do ong đốt; không chắc là gì thì vẫn đi khám.
Làm gì trong 5 phút đầu?
- Giữ an toàn cho bạn. Bạn đừng lại gần con rắn. Không đuổi, bắt hay đánh rắn, vì bạn có thể bị cắn. Nếu an toàn thì chụp ảnh con rắn từ xa, không chụp được thì thôi. Nếu chính bạn bị cắn, đi cấp cứu ngay và nhờ người khác đưa bé đi.
- Giữ bé nằm yên. Bạn bình tĩnh thì bé cũng dịu hơn. Bé cử động nhiều có thể làm nọc lan nhanh hơn.
- Bế bé, đừng để bé tự đi. Bé đang đau có thể cào hoặc cắn cả người quen, nên bế chậm, cẩn thận, có thể dùng khăn để bế. Chó to bế không nổi thì đưa xe tới sát chỗ bé. Đi xe máy thì một người lái, một người ngồi sau ôm bé, đừng chở bé một mình.
- Gọi phòng khám trên đường đi. Báo là nghi rắn cắn, kèm bé là chó hay mèo, giống gì, nặng bao nhiêu (ví dụ chó ta, khoảng 12 kg), mấy giờ bé bị cắn, chỗ cắn, dấu hiệu hiện tại, màu và hoa văn con rắn nếu thấy. Hỏi phòng khám có nhận ca rắn cắn và có huyết thanh kháng nọc không; nếu không có, hỏi họ nơi gần nhất có.
- Để yên vết cắn. Không rửa, không bôi, không băng, không buộc. Chỉ băng khi bác sĩ dặn qua điện thoại.
Những việc không được làm
- Rạch vết cắn, hút nọc. Không có tác dụng và có thể gây hại.
- Garô, buộc dây hoặc buộc chun phía trên vết cắn. Không có tác dụng và có thể gây hại.
- Chườm đá, chườm túi lạnh, chườm nóng, dùng bình xịt hay chích điện vào vết cắn. Theo Cẩm nang Thú y Merck, những cách này đều không có tác dụng và có thể gây hại.
- Bôi, đắp hay đổ bất cứ thứ gì lên vết cắn. Để yên vết cắn và không tự chữa ở nhà.
- Cho uống thuốc của người hay rượu. Paracetamol đặc biệt độc với mèo. Rượu có thể làm chó mèo nôn, run, khó thở. Dùng thuốc gì là để bác sĩ quyết; xem thêm bài chó mèo bị ngộ độc.
- Chờ xem có triệu chứng không. Nọc gây hại ngay từ lúc bé bị cắn, và có những tổn thương không hồi phục được.
