Hot spot là mảng da đỏ, ướt, nóng và đau ở chỗ chó cứ liếm, gãi, cắn. Vết cần bác sĩ xem trong ngày, và hay quay lại nếu chưa tìm ra vì sao bé ngứa.
Hot spot trông như thế nào?
Hot spot là một mảng da viêm, đỏ, ẩm ướt và nóng hơn vùng da xung quanh. Tên gọi “hot spot” đến từ hơi nóng của chỗ viêm. Ở phòng khám, bạn có thể nghe các tên khác: viêm da ướt cấp, viêm da ẩm, hoặc viêm da do chó tự làm tổn thương. Cẩm nang Thú y Merck xếp hot spot vào nhóm nhiễm khuẩn nằm ở lớp da nông nhất.
Vết thường rỉ dịch, nên lông quanh vết bết lại và che mất chỗ đỏ bên dưới. Với chó lông dài, bạn có thể chỉ thấy một chùm lông ướt, xẹp, hoặc chỉ thấy bé liếm mãi một chỗ. Vết đầu tiên dễ bị bỏ sót nếu nằm dưới cái đuôi nhiều lông.
Hot spot rất đau. Đừng ấn hay sờ vào vết: một con chó đang đau có thể gầm gừ hoặc cắn, kể cả với chủ.
Vì sao hot spot lan rộng?
Vì chó tự làm vết nặng thêm. Một chỗ ngứa hoặc đau khiến bé liếm, gãi, cắn. Liếm và cắn làm chỗ đó viêm hơn, lan rộng hơn và chậm lành hơn. Da viêm, ẩm ướt lại là chỗ vi khuẩn dễ bám vào gây nhiễm trùng. Vết đã có hơn 24 giờ thì nhiều khả năng đã nhiễm trùng và cần đưa đi khám.
Vì sao chó bị hot spot?
Dị ứng và ký sinh trùng ngoài da như bọ chét là hai nguyên nhân chính. Các nguyên nhân khác thường làm chó ngứa, đau, hoặc làm da bị ẩm lâu. Phòng bọ chét và ve đều đặn là bước phòng hot spot quan trọng nhất. Lịch dùng thuốc nhỏ gáy, thuốc uống và vòng cổ xem ở bài tẩy giun, phòng ve rận cho chó mèo.
| Nguyên nhân | Bạn có thể thấy | Vết hay ở đâu |
|---|---|---|
| Bọ chét, dị ứng bọ chét | Chó gãi, liếm, cắn da nhiều, bồn chồn; da đóng vảy, ngứa; có thể thấy bọ chét hoặc phân bọ chét. Chó dị ứng nặng có khi bạn gần như không tìm thấy con bọ chét nào, vì bé đã liếm, gặm sạch. | Hông, lưng dưới, gốc đuôi, đùi |
| Dị ứng môi trường (viêm da cơ địa) | Liếm, gặm chân, cọ mặt, gãi vùng khuỷu chân trước; hay tái phát theo mùa; thường bắt đầu khi chó 6 tháng đến 3 tuổi | Chân, mặt, tai, chân trước, bụng |
| Viêm tai | Tai đỏ, ẩm, có dịch. Viêm tai hay do tai bị ướt, ví dụ khi bơi. | Dưới tai; hay gặp hơn ở chó tai cụp |
| Túi hậu môn (hai túi nhỏ hai bên hậu môn) bị viêm | Chó liếm, cắn quanh đuôi và mông | Dưới đuôi, quanh hậu môn |
| Lông dày còn ẩm, lông rối | Lông ướt lâu, ví dụ sau khi bơi, lội nước hay dầm mưa lúc trời ấm mà lớp lông trong không khô hẳn; chỗ lông rối giữ ẩm sát da | Bất cứ đâu lông dày hoặc rối |
Nguồn: Cornell Riney Canine Health Center, Cẩm nang Thú y Merck. Bảng chỉ để bạn kể cho bác sĩ những gì đã thấy; chỉ khám mới biết nguyên nhân của bé nhà bạn. Bọ chét và cách tìm phân bọ chét xem ở bài bọ chét ở chó mèo.
Chó nào dễ bị hot spot hơn? Hot spot gặp nhiều nhất ở chó lông dài hoặc lông dày, như Newfoundland, Becgie Đức (German Shepherd), Golden Retriever, và ở chó tai cụp. Hot spot có thể xuất hiện bất kỳ tháng nào, nhưng trời ấm thường có nhiều ca hơn. Trời nóng ẩm thì lau và sấy khô tận gốc lông mỗi khi bé bị ướt là thói quen đáng giữ.
Làm gì trong lúc chờ đi khám?
Mục tiêu chỉ có hai: không cho chó liếm thêm, và giữ vết khô, thoáng. Phần còn lại để bác sĩ làm.
| Nên làm | Không nên làm |
|---|---|
| Đeo vòng chống liếm (loa) đủ dài để bé không chạm miệng tới vết, nhưng bé vẫn ăn, uống được; trời nóng để nước ở chỗ bé với tới | Bôi, đắp hay cho uống bất cứ thứ gì khi chưa hỏi bác sĩ, kể cả thuốc của người |
| Giữ vết khô và thoáng, không che kín | Tự cạo hay cắt lông quanh vết ở nhà, kể cả bằng kéo; để phòng khám làm |
| Chụp ảnh vết, ghi lại bé bắt đầu liếm từ lúc nào | Quấn băng lên vết, hoặc chà xát mạnh lên vết |
| Nhìn kỹ những chỗ khác bé hay liếm, cọ, gặm | Đưa bé ra tiệm spa, cắt tỉa để tắm hay cạo lông khi đang có vết |
| Gọi phòng khám, kể vết ở đâu, to bao nhiêu, từ lúc nào | Chờ vài ngày xem vết có tự khỏi không |
Cột “Không nên làm” theo nguyên tắc sơ cứu chung: không bôi, đắp hay cho uống bất cứ thứ gì khi chưa hỏi bác sĩ. Sau buổi khám, khi vết đã khô và đóng vảy lành, đừng bóc vảy, vì bóc vảy làm vết lâu lành.
Khi nào đi thú y ngay, khi nào khám trong ngày?
Với hot spot, cách an toàn là gọi phòng khám ngay và cho bé khám trong ngày. Một số dấu hiệu cho thấy tình trạng nặng hơn, như nhiễm trùng lan sâu, lan ra toàn thân, phản ứng dị ứng hoặc ngộ độc: khi đó đi thú y ngay, kể cả ban đêm.
| Dấu hiệu | Nên làm gì |
|---|---|
| Vết rỉ dịch hoặc mủ, kèm sốt, lả, bỏ ăn | Đi thú y ngay |
| Vùng sưng nóng lan nhanh | Đi thú y ngay |
| Vết sâu, rộng, hoặc chảy máu không cầm được | Đi thú y ngay |
| Vết sát mắt, hoặc mắt đỏ, sưng, bị thương do bé dụi, cào | Đi thú y ngay |
| Run, chảy dãi, co giật, lảo đảo sau khi dùng thuốc trị ve, bọ chét, ghẻ | Đi thú y ngay |
| Mặt, môi, mắt, tai sưng nhanh, hoặc nổi mẩn lan rộng kèm khó thở, nôn, lả | Đi thú y ngay |
| Chó con dưới 6 tháng, chó già hoặc đang bệnh có mảng ướt đỏ, dù vết còn nhỏ | Đi thú y ngay |
| Mảng ướt đỏ, có mủ hoặc rỉ dịch, nhưng bé vẫn ăn uống, đi lại bình thường | Gọi phòng khám ngay, đi khám trong ngày |
| Vết đỏ hơn, nóng hơn, sưng hơn, rỉ dịch nhiều hơn, hoặc mãi không lành | Đi khám trong ngày |
| Vết đã có hơn 24 giờ, hoặc bé từng bị hot spot nhiều lần | Đi khám trong ngày |
Chó con dưới 6 tháng, chó già hoặc đang bệnh thì tính nặng hơn một bậc: vết đáng lẽ khám trong ngày thì đi thú y ngay. Khi không chắc, gọi phòng khám. Dấu hiệu cấp cứu khác xem ở bài chó mèo cần cấp cứu khi nào.
Ở phòng khám, bác sĩ sẽ làm gì?
Bác sĩ xem vết và hỏi bé bắt đầu liếm từ khi nào, có bọ chét không, có hay bị lại không. Thường bác sĩ lấy mẫu từ bề mặt vết lên lam kính để soi dưới kính hiển vi, xem có vi khuẩn hay nấm men không. Nếu cần, bác sĩ làm thêm xét nghiệm để loại trừ nấm da hoặc ghẻ, vì các bệnh này có thể trông giống nhau.
Bác sĩ thường cắt lông, làm sạch quanh vết, cho thuốc bôi và khi cần thì kê thuốc uống. Loại thuốc và thời gian dùng tùy vết của từng bé. Dùng thuốc đủ ngày bác sĩ dặn, kể cả khi vết trông đã đỡ, vì ngưng sớm dễ làm nhiễm khuẩn da quay lại.
Vì sao hot spot hay quay lại, và phòng thế nào?
Hot spot là hậu quả, chưa phải nguyên nhân gốc. Nhiễm khuẩn da hay tái phát thường đi kèm một vấn đề nền như dị ứng bọ chét, viêm da cơ địa hay dị ứng thức ăn, và một trong những lý do hay gặp nhất khiến vết quay lại là chưa tìm ra vấn đề đó. Nếu chó bị hot spot nhiều lần, hãy hỏi bác sĩ về kế hoạch tìm nguyên nhân, không chỉ chữa từng vết. Chuyện ngứa kéo dài nói chung xem ở bài chó mèo ngứa, gãi nhiều.
| Việc | Bao lâu một lần |
|---|---|
| Phòng bọ chét và ve cho chó và mọi chó mèo khác trong nhà. Mỗi bé dùng sản phẩm đúng loài, đúng cân nặng. Không bao giờ dùng thuốc trị ve, bọ chét của chó cho mèo: một số sản phẩm cho chó chứa permethrin, rất độc với mèo. | Đều đặn quanh năm, theo nhãn hoặc theo bác sĩ |
| Xem tai: đỏ, ẩm, có dịch | Mỗi ngày |
| Xem vùng quanh đuôi và mông có chỗ viêm, lông đổi màu hay trụi vì liếm | Ít nhất mỗi tuần một lần |
| Sau khi bơi, lội nước, dầm mưa: xả nước sạch, lau khô; chó lông dài hoặc lông hai lớp thì chải và sấy đến khi khô tận gốc. Để máy sấy ở chế độ mát hoặc ấm và giữ máy cách xa da. | Mỗi lần bé bị ướt |
| Gỡ hoặc cắt bỏ chỗ lông rối khi chải, lúc da bé lành lặn | Mỗi lần chải lông |
| Để ý chỗ bé hay liếm, cọ, gặm | Ngay khi thấy bé liếm một chỗ nhiều |
Nguồn: Cornell Riney Canine Health Center, Cẩm nang Thú y Merck. Nếu đưa bé đi tiệm cắt tỉa lúc da lành lặn, dặn tiệm sấy khô tận gốc lông trước khi trả bé.


