Hoa ly, vạn tuế, trúc đào, thuốc của người, thuốc nhỏ gáy cho chó, chất tẩy, pin, tinh dầu và dầu gió: nhiều thứ sẵn trong nhà có thể làm chó mèo ngộ độc.
Nhà có mèo
- Hoa ly, huệ tây, loa kèn: vài hạt phấn hay chút nước trong bình có thể gây suy thận nguy hiểm đến tính mạng trong chưa đầy 3 ngày. Mèo dính hoa ly, kể cả chỉ liếm phấn: đi cấp cứu ngay. Điều trị chậm từ 18 giờ trở lên thường bị suy thận không hồi phục. Nhà có mèo thì đừng cắm hoa ly, huệ tây, loa kèn, kể cả dịp Tết.
- Tinh dầu, máy khuếch tán, dầu gió: mèo nguy cơ cao nhất, vài giọt dầu đậm đặc có thể gây ngộ độc nặng. Mèo dính tinh dầu hay dầu gió: đi cấp cứu ngay. Mèo chảy dãi, nôn, lờ đờ hay thở khó: tắt máy, mở cửa và đưa bé đi cấp cứu ngay.
Đi cấp cứu ngay khi bé ăn vạn tuế, trúc đào, nuốt thuốc của người, pin, hóa chất tẩy mạnh hay thuốc diệt côn trùng: gọi trước rồi đưa bé đi, dù chưa có dấu hiệu gì. Nơi nhận ca đêm: thú y 24 giờ Hà Nội · thú y 24 giờ TP.HCM · Đà Nẵng · Hải Phòng · Huế · Cần Thơ ở cuối bài. Cần làm gì ngay: xem 5 phút đầu.
Sô-cô-la, nho, hành tỏi: xem thức ăn của người nguy hiểm cho chó mèo. Thuốc diệt chuột: xem chó mèo ăn phải bả chuột. Xem thêm: các bước chung khi nghi ngộ độc, dấu hiệu cấp cứu chó mèo, mục sức khỏe chó mèo.
Nhận biết: cây nào trong nhà độc với chó mèo?
Đi cấp cứu ngay: đi luôn, gọi trên đường, kể cả khi bé chưa có dấu hiệu. Gọi thú y ngay: gọi ngay bây giờ, nói chất gì, bao nhiêu, cân nặng; bác sĩ quyết định có cần đến không. Theo dõi, có dấu hiệu thì gọi: theo dõi tại nhà 24 giờ, cho bé ở trong nhà để nhìn thấy. Gọi thú y ngay nếu bé nôn hoặc tiêu chảy quá một lần, chảy dãi nhiều, bỏ ăn, lờ đờ, hoặc có bất kỳ dấu hiệu nào khác; có dấu hiệu nặng (run, co giật, khó thở, lợi nhợt, gục) thì đi cấp cứu ngay. Không chắc bé ăn gì, ăn bao nhiêu, hoặc bé non, già, đang bệnh: gọi luôn, không theo dõi.
| Cây | Dấu hiệu | Cần làm |
|---|---|---|
| Hoa ly (lily, huệ tây), hoa loa kèn (Lilium), hoa hiên (Hemerocallis) | Mèo: lờ đờ, chảy dãi, nôn, bỏ ăn trong vài phút đến 12 giờ; rồi tiểu nhiều, mất nước; suy thận trong 24–72 giờ. Chó thường chỉ đau bụng nhẹ | Đi cấp cứu ngay, kể cả khi chỉ liếm phấn |
| Vạn tuế (Cycas revoluta) | Nôn (ói) trong vài phút, có thể ra máu; lờ đờ, co giật; suy gan có thể trong 3 ngày. Hạt độc nhất | Đi cấp cứu ngay |
| Trúc đào (Nerium oleander) | Chảy dãi, đau bụng, tiêu chảy; cây chứa chất độc tác động lên tim, có thể gây tử vong | Đi cấp cứu ngay |
| Thủy tiên (Narcissus) | Nôn, chảy dãi, tiêu chảy; ăn nhiều có thể run, co giật, loạn nhịp tim. Củ độc nhất | Gọi thú y ngay; ăn củ, ăn nhiều: đi cấp cứu ngay |
| Hoa Tết: cúc (Chrysanthemum), lay ơn (Gladiolus), đào (Prunus persica) | Cúc, lay ơn: nôn, chảy dãi, tiêu chảy; củ lay ơn độc nhất. Lá, cành, hạt đào (nhất là lá héo) có chất sinh xyanua: thở gấp, lợi đỏ gạch, giãn đồng tử | Gọi thú y ngay; thở gấp, khó thở: đi cấp cứu ngay |
| Sống đời, lá bỏng (Kalanchoe) | Thường nôn, tiêu chảy; ăn nhiều có thể loạn nhịp tim, gục | Gọi thú y ngay |
| Thiết mộc lan, phát tài (Dracaena) | Ăn ít: nôn, tiêu chảy nhẹ. Ăn nhiều: lừ đừ, yếu, loạng choạng | Gọi thú y ngay |
| Trầu bà (Epipremnum aureum), môn trường sinh (Dieffenbachia), vạn niên thanh hay minh ty (Aglaonema), lan ý (Spathiphyllum) | Rát miệng, chảy dãi, nôn, khó nuốt; hiếm khi sưng lưỡi, họng gây khó thở | Gọi thú y ngay; khó thở, sưng lưỡi, họng: đi cấp cứu ngay |
| Lưỡi hổ, lưỡi cọp (Sansevieria trifasciata), nha đam, lô hội (Aloe vera), trạng nguyên (Euphorbia pulcherrima) | Nôn, tiêu chảy; nha đam có thể gây lờ đờ; trạng nguyên kích ứng miệng, dạ dày, độc tính thường bị nói quá | Theo dõi, có dấu hiệu thì gọi |
Một tên tiếng Việt có thể chỉ nhiều cây, nên đối chiếu tên khoa học. Cây không có trong bảng chưa chắc đã an toàn: không biết tên thì chụp ảnh lá, hoa và gọi thú y ngay. Mèo và hoa nghi là ly: cứ coi như ly.
Mèo và hoa ly: xem khung "Nhà có mèo" ở đầu bài.
Thuốc, hóa chất và đồ vật nào nguy hiểm?
| Thứ trong nhà | Dấu hiệu | Cần làm |
|---|---|---|
| Paracetamol, thuốc cảm cúm có paracetamol | Mèo đặc biệt nhạy, chó cũng bị. Trong 1–4 giờ: lờ đờ, sưng mặt hoặc chân, khó thở, lợi (nướu) nâu hoặc tím, nôn; làm hỏng hồng cầu và tổn thương gan | Đi cấp cứu ngay, mang theo vỉ thuốc |
| Ibuprofen, aspirin và thuốc giảm đau chống viêm khác của người | Mèo nhạy hơn chó. Nôn, tiêu chảy có máu do loét dạ dày, tổn thương thận; nặng: hôn mê | Đi cấp cứu ngay, mang theo vỉ thuốc |
| Thuốc khác của người: tim mạch, an thần, chống trầm cảm, thuốc cảm phối hợp | Tùy thuốc; nhiều thuốc kê đơn độc mạnh với chó mèo | Đi cấp cứu ngay, mang theo vỉ thuốc |
| Thuốc nhỏ gáy, thuốc trị ve rận cho chó có permethrin | Mèo bị bôi nhầm hoặc cọ vào chó vừa bôi: run, giật cơ, giật mình khi bị chạm hay nghe tiếng động, loạng choạng, co giật | Đi cấp cứu ngay |
| Thuốc xịt muỗi, gián, kiến, thuốc diệt côn trùng (pyrethrin, pyrethroid…) | Liếm phải hoặc dùng sai loài: chảy dãi, nôn, lờ đờ; nặng: run, co giật, gục | Đi cấp cứu ngay, mang theo chai |
| Nước tẩy javel đặc, tẩy bồn cầu, thông cống, bột rửa bát cho máy, nước xả vải | Mèo dễ nuốt nước xả vải khi liếm lông. Chảy dãi, kêu, nôn (có thể có máu), khó nuốt, loét miệng; bỏng do chất kiềm có thể 12 giờ sau mới lộ | Đi cấp cứu ngay |
| Xà phòng, sữa tắm, nước rửa bát tay, nhiều loại nước giặt (trừ xà phòng tự nấu) | Thường kích ứng nhẹ: nôn, tiêu chảy | Gọi thú y ngay |
| Pin tiểu, pin cúc áo (pin đồng hồ, điều khiển, đồ chơi) | Chó hay gặp hơn. Chảy dãi, cào miệng; vết loét có thể vài giờ sau mới thấy; pin cúc áo có thể kẹt, làm thủng thực quản | Đi cấp cứu ngay |
| Tinh dầu (khuynh diệp, đinh hương, tràm trà, cam chanh…), cả máy khuếch tán | Mèo nguy cơ cao nhất. Chảy dãi, nôn, lờ đờ, bỏ ăn, kích ứng da và đường thở, thường trong 6–8 giờ. Vài giọt dầu đậm đặc có thể gây ngộ độc nặng | Mèo: đi cấp cứu ngay. Chó: gọi thú y ngay |
| Dầu gió, cao xoa, dầu nóng | Long não (camphor) trong dầu xoa giảm đau thấm qua da: kích ứng da, nôn, tiêu chảy, lừ đừ; nhiều có thể co giật | Mèo: đi cấp cứu ngay. Chó: gọi thú y ngay |
Không đọc được nhãn thuốc xịt hay hóa chất thì coi như loại mạnh và mang cả chai theo.
Làm gì trong 5 phút đầu?
- Đưa bé ra xa, ra chỗ thoáng. Cất cây, bình hoa, chai hóa chất. Có mùi thuốc xịt, hóa chất, tinh dầu thì mở cửa, tắt máy khuếch tán.
- Gọi phòng khám thú y ngay. Nói loài, cân nặng, bé ăn hay dính gì, bao nhiêu, lúc nào, đang có dấu hiệu gì. Có người cùng nhà thì nhờ họ gọi. Số đầu không nghe máy thì gọi số khác.
- Giữ lại thứ bé đã ăn. Chụp ảnh rõ lá, hoa; giữ vỏ hộp, vỉ thuốc, chai lọ mang theo.
- Hóa chất, tinh dầu, dầu gió dính lông hoặc da, hay thuốc nhỏ gáy của chó dính lông mèo: giữ bé không liếm chỗ dính, gọi phòng khám ngay và hỏi bác sĩ qua điện thoại có nên tắm cho bé trước khi đi không.
