Bé ho vẫn hít vào được; bé nghẹn thì cố thở mà gần như không được, hay cào vào miệng, môi và lợi có thể tím. Không gắp được vật mà bé vẫn nghẹn hoặc đã gục thì đặt bé nằm nghiêng, ấn nhanh và dứt khoát vào lồng ngực, lặp lại cho tới phòng khám. Vật đã ra vẫn nên cho bác sĩ kiểm tra. Dấu hiệu khác xem ở bài cấp cứu chó mèo: khi nào cần đi ngay.
Biên soạn: đội ngũ Chăm Sóc Thú Cưng · cập nhật · 7 phút đọc · cách chúng tôi viết
Chó mèo bị hóc mà không thở được là cấp cứu: sơ cứu ngay, gọi phòng khám cùng lúc và đưa bé đi.
Đi ngay nếu bé không thở được, lợi hoặc lưỡi tím, đã gục, hoặc gặm xương rồi chảy dãi, khó nuốt. Có người giúp thì một người sơ cứu, một người gọi phòng khám và chuẩn bị xe. Nếu chỉ có một mình, bật loa ngoài gọi phòng khám, vừa nói vừa sơ cứu; làm một lượt mà vật không ra thì đi ngay. Nơi nhận ca đêm: Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh · thành phố khác: Đà Nẵng, Hải Phòng, Huế.
Nghẹn thật hay chỉ ho, hắt hơi ngược?
Nhận biết nhanh
Bạn thấy
Có thể là
Làm gì
Chó hít mạnh qua mũi, khịt to, trông như nghẹn, hết sau khoảng 30–60 giây
Hắt hơi ngược, thường không nguy hiểm
Nói chuyện, vuốt nhẹ cho bé bình tĩnh. Báo bác sĩ nếu bé tự dưng mới bị, hoặc bị thường xuyên. Ngất sau cơn, lợi tím, không hít vào được: coi là nghẹn, đi thú y ngay
Ho nhưng giữa các cơn vẫn hít vào được
Ho
Gọi bác sĩ thú y để hỏi. Đi ngay nếu bé khó thở. Với mèo, cứ có vấn đề về thở là đi khám ngay
Chảy dãi, ọe, nuốt đi nuốt lại, khó nuốt, trớ thức ăn, nhưng vẫn thở
Có thể là vật mắc ở thực quản; ở chó, hay gặp nhất là xương
Đi thú y ngay, gọi phòng khám trên đường. Không tự móc
Khó thở hoặc không thở được, tiếng nghẹn, cào miệng, hoảng loạn, môi, lợi, lưỡi tím; có thể gục
Nghẹn, vật chặn đường thở
Sơ cứu ngay theo các bước bên dưới, người khác gọi phòng khám
Làm gì trong 5 phút đầu?
Gọi phòng khám ngay. Có người giúp thì người đó gọi và chuẩn bị xe. Một mình thì bật loa ngoài, đặt điện thoại cạnh bạn và sơ cứu trong lúc nói. Bác sĩ có thể hướng dẫn qua điện thoại và chuẩn bị sẵn để chờ bạn tới.
Giữ bé yên, coi chừng bị cắn. Bé đang nghẹn có thể hoảng và cắn.
Bé còn tỉnh: không thò ngón tay vào miệng. Chỉ nhìn vào miệng nếu an toàn. Thấy rõ vật thì dùng kìm hoặc nhíp gắp ra, nhẹ tay, đừng đẩy vật sâu hơn. Riêng sợi chỉ, dây, cước câu và que, cành cây thì không tự kéo, đi khám ngay.
Không gắp được, bé vẫn nghẹn, khó thở, hoặc đã gục. Đặt bé nằm nghiêng, đặt hai bàn tay lên một bên lồng ngực, ấn nhanh và dứt khoát. Lặp lại cho đến khi vật bật ra hoặc tới phòng khám.
Bé đã gục, gọi không phản ứng. Mở miệng bé và nhìn. Chỉ lấy vật bạn nhìn thấy, và chỉ khi chắc tay: làm sai có thể đẩy vật sâu hơn vào đường thở. Cần hai người: một người giữ miệng bé mở, người kia lấy vật. Bé có thể tỉnh lại đột ngột và cắn. Không thấy vật, chỉ có một mình hoặc không chắc tay thì quay lại bước 4 và đi ngay.
Không ra thì lên xe ngay. Có hai người thì một người lái, người kia tiếp tục ấn ngực như bước 4. Nếu bé ngừng thở, bác sĩ có thể hướng dẫn bạn ép tim qua điện thoại.
Nếu bé gặm xương xong vẫn thở bình thường nhưng chảy dãi, khó nuốt, hãy gọi phòng khám và đi ngay; bé bắt đầu khó thở thì làm bước 3 và 4. Xương mắc ở thực quản có thể làm thủng thực quản và cần bác sĩ lấy ra ngay. Bác sĩ sẽ khám và có thể chụp X-quang. Muốn biết loại xương nào dễ vỡ thành mảnh sắc, xem bảng thức ăn của người nguy hiểm cho chó mèo.
Những việc không được làm
Không thò ngón tay vào miệng bé còn tỉnh. Bé hoảng hơn và bạn dễ bị cắn.
Không mò vào họng khi không nhìn thấy vật, dù bé còn tỉnh hay đã gục. Ngón tay có thể đẩy vật xuống sâu hơn.
Không tự kéo sợi chỉ, dây hay cước câu thòi ra từ miệng. Dây có thể đang vướng trong ruột, kéo ra có thể làm rách ruột. Đi khám ngay.
Không cố rút que, cành cây mắc trong họng. Làm vậy có thể nguy hiểm. Đi khám ngay.
Đừng thử các cách khác đọc trên mạng, kể cả ấn bụng. Chỉ làm các bước ở trên, trừ khi bác sĩ hướng dẫn khác qua điện thoại.
Đi thú y ngay khi…
Đi ngay, gọi trên đường
Bé không thở được, thở rất khó, lợi tím, xám hoặc trắng, hoặc đã gục.
Không lấy được vật, hoặc không chắc đã lấy ra hết.
Vật đã ra nhưng bé vẫn thở ồn, thở nhanh, hoặc chảy dãi, khó nuốt.
Bé gặm xương rồi chảy dãi, ọe, nuốt đi nuốt lại, trớ thức ăn, dù vẫn thở.
Có sợi chỉ, dây thòi ra từ miệng.
Hóc khác nuốt phải dị vật thế nào?
Hóc là vật mắc ở họng, đường thở hoặc thực quản; vật chặn đường thở thì phải xử lý ngay. Vật đã xuống dạ dày, ruột thì khác: nhiều thứ tự đi ra, nhưng vật sắc nhọn hoặc dạng dây có thể làm rách ruột, và bé nôn nhiều lần, bụng đau khi sờ hoặc không đi ngoài được thì gọi bác sĩ ngay. Xem bài chó mèo nuốt phải dị vật và tắc ruột. Bé gục kèm run giật toàn thân thì xem bài chó mèo co giật: làm gì.
Để phòng hóc, chọn bóng, đồ chơi đúng cỡ với bé, nên có lỗ; trông bé khi chơi hoặc gặm đồ nhai; ném đồ chơi, đồ ăn xuống đất cho bé nhặt, đừng tung cho bé đớp trên không. Bài sức khỏe khác có ở cẩm nang sức khỏe chó mèo.
Câu hỏi thường gặp
Có nên làm Heimlich (ấn bụng) cho chó mèo không?
Không tự làm. Hướng dẫn cho chủ nuôi của PDSA và RSPCA chỉ mô tả ấn hoặc vỗ lồng ngực. Bản cho bác sĩ của Cẩm nang Thú y Merck ghi rằng khi bé tím tái và đã gục, bác sĩ có thể hướng dẫn chủ nuôi làm Heimlich hoặc ấn ngực qua điện thoại.
Mèo bị hóc thì làm thế nào?
Giống chó: thấy vật thì gắp ra, không mò vào họng khi không thấy vật. Mèo bị hen cũng có thể trông như nghẹn; mọi vấn đề về thở ở mèo đều cần đi khám ngay.
Chó khịt khịt như bị nghẹn rồi tự hết là sao?
Có thể là hắt hơi ngược, hay gặp ở chó nhỏ và chó mặt ngắn, thường hết sau 30–60 giây và thường không nguy hiểm. Quay video cơn đó cho bác sĩ xem, và đi khám nếu bé bị thường xuyên. Bé ngất sau cơn thì đi thú y ngay, kể cả khi đã tỉnh lại.
Danh bạ Chăm Sóc Thú Cưng
Tìm phòng khám thú y gần bạn
Chọn thành phố để xem các cơ sở đã được xác minh thông tin (địa chỉ, giờ mở cửa, cách liên hệ).
